Żelazny Jubileusz Kapłaństwa Ks. Prof. Anastazego Nadolnego ( fotografie i homilia 21.09.2025)

Na prośbę Parafian zamieszczam homilię wygłoszoną w niedzielę, 21 września 2025 r. podczas Mszy św. z okazji 65- rocznicy święceń kapłańskich Ks. Profesora Prałata Anastazego Nadolnego ( Autor homilii: ks. Janusz Kowalski)

Czcigodny Księże Jubilacie, czcigodni Bracia Kapłani, Panie Wójcie,
drodzy Bracia i Siostry.

    Pan Jezus w dzisiejszej Ewangelii mówi„ Nie możecie służyć Bogu i mamonie". Być czy mieć . Czy bardziej być dla innych, czy bardziej mieć dla siebie? Człowiek, aby był dla innych musi doświadczyć miłości Boga poznając wszystko to, co jest przeszkodą w rozwoju duchowym.

    Dziś gromadzimy się na niecodziennej uroczystości. Wspólnie z Czcigodnym Jubilatem Ks. Profesorem Anastazym Nadolnym przybyliśmy do rybnieńskiej świątyni, aby złożyć Bogu w Trójcy Świętej Jedynemu - dziękczynienie za 65- lat kapłaństwa . Życie Ks. Profesora to nic innego jak jedno wielkie BYĆ DLA INNYCH. To służba naznaczona dobrocią, pokorą wobec Boga i bliźnich, pokorą wobec nauki, która prowadzi do prawdy .

    Dwa tysiące lat temu Jezus, przechodząc obok Jeziora Galilejskiego, powołał pierwszych Apostołów - "Pójdźcie za Mną, a sprawię, że staniecie się rybakami ludzi". Ten sam Chrystus Jezus idzie teraz tak samo jak wtedy przez wsie, miasta i kraje, by łowić serca słów Bożych Prawdą.

     I tak, jak kiedyś , stanął On nad brzegiem jeziora, tak w latach pięćdziesiątych XX roku stanął u drzwi rodzinnego domu ks. Profesora w Rybnie, zapukał do Jego serca i powiedział „ Pójdź za mną". Ks. Anastazy jako młody człowiek radośnie odpowiedział na zaproszenie Pana Jezusa i każdego dnia na to zaproszenie odpowiada swoją służbą, poszukiwaniem prawdy, badaniami naukowymi czy też ludzkim dobrym i wrażliwym sercem. Jesteśmy jako mieszkańcy Rybna, wyróżnieni, że z naszego środowiska wyszedł ks. Profesor Anastazy Nadolny, który na różne sposoby identyfikuje się z Rybnem.

    Kim jest Ks. Profesor ? W jaki sposób odczytał swoje powołanie?

    Ks. Profesor Anastazy Nadolny urodził 8 stycznia 1937 w Rybnie. Jako dziecko został powierzony przez rodziców wstawiennictwu Matki Bożej Lipskiej . Odkrywał powołanie w domu rodzinnym, czerpiąc wzór z wiary i pobożności swoich rodziców. Od dziecka był ministrantem.

    Pewnej niedzieli z ogłoszeń parafialnych dowiedział się o istnieniu szkoły średniej w Pelplinie – Collegium Marianum . Wyjechał z Rybna, aby rozpocząć naukę w prestiżowej szkole średniej. Tam spotkał wysokiej klasy nauczycieli - Marię Fryczową ( polonistkę), Stefana Bieszka ( nauczyciela greki i łaciny), Egona Tkaczyka ( nauczyciela biologii, matematyki, j. niemieckiego, prowadzącego chór), ks. Romana Wiśniewskiego pasjonata astronomii. Tam w Pelplinie, w Collegium Marianum, ks. Anastazy odkrył prawdę o pięknie dociekań naukowych nie zatracając ludzkiej empatii i wrażliwości.

     Ks. Profesor jako młody człowiek zawsze był ciekawy świata. Miał szerokie możliwości rozwoju. Mógł studiować wybierając różne kierunki wiedzy. Pasją Ks. Profesora był m.in. biologia. Wybrał kapłaństwo .Odpowiedział na słowo Jezusa „ Pójdź za mną", pozostawiając w swoim sercu wspomnienie pięknych, dziecięcych lat, ludzi, krajobrazów wypisanych w jego duszy. Dlatego Rybno ciągłe było i nadal jest, głęboko wypisane w Jego sercu.

     Ks. Anastazy wiedział, że Pan Jezus bardzo Go potrzebuje. Potrzebuje Jego dłoni, serca młodego zapałem, Jego intelektu, Jego dobroci i zwyczajności. Wstąpił do WSD w Pelplinie. 17 lipca 1960 roku, otrzymał święcenia kapłańskie z rąk Ks. Biskupa Kazimierza Józefa Kowalskiego i rozpoczął pracę jako wikariusz parafii św. Bartłomieja w Skarlinie ( w dekanacie nowomiejskim) a następnie parafii św. Jakuba w Toruniu.

     Umiłowanie wiedzy, ciągle było obecne w jego duszy. Dlatego w 1964 r. podjął studia w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim na kierunku historia Kościoła, gdzie w szczególny sposób dał się poznać jako gorliwy badacz tajników przeszłości kościelnej.

      W Lublinie podjął pracę w Instytucie Polonii i Duszpasterstwa Polonijnego , prowadził badania naukowe związane z opieką duszpasterską nad dziećmi i młodzieżą polską na terenie Niemiec Zachodnich w latach 1945- 1965. Poszukiwania naukowe zostały uwieńczone doktoratem pod kierunkiem ks. Prof. Zygmunta Zielińskiego. Po doktoracie Ks. Anastazy kontynuował badania naukowe uwieńczone rozprawą habilitacyjną pt. „ Polskie duszpasterstwo w Austrii 1801-1945" a następnie profesurą na podstawie książki pt. „ Polskie duszpasterstwo w Austrii 1945- 2001".

      Ks. Profesor oprócz badań naukowych zajmował się również pracą duszpasterską. Oprócz wspomnianych wcześniej parafii, w których realizował się duszpastersko, w latach 1967 do 1974 był wikariuszem w parafii katedralnej w Pelplinie, w Jabłonowie Pomorskim, w Toruniu – w parafii św. Antoniego. Wszędzie dał się poznać jako człowiek wielkiej mądrości i wrażliwego serca. W Jabłonowie Pomorskim, do dnia dzisiejszego można spotkać wiernych, którzy wspominają katechezy i spotkania z ks. Anastazym.

      Ks. Anastazy jako wykładowca seminaryjny przybył do Pelplina w 1981 r. Został dyrektorem biblioteki, prefektem studiów, wykładowcą łaciny a następnie dyrektorem Archiwum Diecezjalnego, wykładowcą historii Kościoła.

      Ks. Profesora poznałem w 1990 roku, kiedy podjąłem studia w Wyższym Seminarium Duchownym w Pelplinie. Od pierwszego dnia znajomości z Ks. Profesorem, ujmowała nas – kleryków- naturalność i brak jakiegokolwiek zabiegania o światowy czy kościelny splendor oraz nieprzewiązywanie wagi do zewnętrznych jego oznak. Wykłady prowadzone przez Ks. Profesora były nie tylko przekazywaniem wiedzy, ale barwnym wprowadzeniem w złożoną przeszłość kościoła.. Pomagały w tym dygresje i anegdoty służące zapamiętaniu wykładanych treści. Niejednokrotnie miało się takie wrażenie, ze ks. Profesor sam uczestniczył, czy był świadkiem różnych wydarzeń historycznych. Egzaminy zaczynały się o oryginalnej porze np. 8.01, 14.37. Łagodziło to stres przed egzaminem. A ks. Profesor często powtarzał, że nie jest sztuką wszystko wiedzieć, ale wiedzieć, gdzie można odnaleźć informacje. Ta zasada nie dotyczyła Ks. Profesora. Magistranci, do których m.in. i ja się zaliczam, byli zadziwieni cytatami , które Ks. Profesor przywoływał z pamięci, znajomością języka łacińskiego.

     Podczas pisania pracy magisterskiej, siedząc w archiwum, nad tekstem łacińskim opisującym jedną z wizytacji biskupich z XVII w. doświadczyłem błyskotliwej znajomości łaciny Ks. Profesora. Analizując tekst łaciński, mając słownik, usiłowałem przetłumaczyć fragmenty, które pragnąłem wykorzystać do pracy magisterskiej. Wówczas podszedł do mnie Ks. Profesor i w przeciągu kilku sekund przetłumaczył duży fragment. W ten sposób zaoszczędziłem co najmniej dwie godziny pracy...

     Będąc klerykami w Pelplinie wiedzieliśmy, że Ks. Profesor pochodzi z Rybna. Często o tym wspominał. .. Kiedy zostałem proboszczem po śmierci śp. ks. Mirosława Owczarka w lutym 2021 r. , krótko po objęciu parafii, otrzymałem list od Ks. Profesora i książkę pt. „Słownik biograficzny kapłanów wyświęconych w latach 1921-1945 pracujących w diecezji chełmińskiej" z dedykacją tej treści: „Ks. Kanonikowi Januszowi Kowalskiemu, mojemu Proboszczowi z Rybna z serdecznością i poważaniem. Ks. Anastazy Nadolny z Rybna".

    W ostatni czasie ukazała się książka o Księdzu Profesorze pt. „ Miedzy kartami życia" Już same tytuły tej publikacji opracowania ks. Jana Walkusza charakteryzują postać naszego Żelaznego Jubilata. W spisie treści znajdujemy m. in. takie tytuły: Konserwator historycznej pamięci; Życie i formy aktywności ks. Prof. dr. Hab. Anastazego Nadolnego; Dorobek naukowy; Człowiek szlachetnego serca i niepospolitej dobroci; Człowiek autorytetu kapłańskiego i autentyzmu. Ks. Prof. Anastazy Nadolny – dobry duch wśród historyków kościelnych; Człowiek pasji, precyzji i poważania.

    Do tych pięknych określeń, należałoby dodać jeszcze jedno : Ks. Prof. Anastazy Nadolny – lokalny patriota. Tak Ks. Anastazy Nadolny jest człowiekiem, który wykazuje się miłością tzw. „ małej Ojczyzny" , czyli miejsca urodzenia, pochodzenia i wychowania, miłością do Rybna, do stron rodzinnych, troszczy się o lokalną historię i ją bada, pomimo fizycznej nieobecności, ciągłe jest z nami na sposób duchowy, interesuje się życiem naszej parafii i Gminy Rybno.

    Pragnę podziękować za duchowe wsparcie Ks. Profesora we wszelkich przedsięwzięciach związanych z naszą parafią. Dziękuję szczególnie za żywe zainteresowanie i radość związaną z remontem dawnego kościoła i plebanii. Dawny kościół jest dla Ks. Profesora szczególnym miejscem. Tu ks. Profesor był ministrantem, tutaj dojrzewało powołanie, tu Ks. Profesor jako młody ksiądz modlił się, odprawiał Msze św. przyjeżdżając na wakacje do domu rodzinnego na ul. Wyzwolenia w Rybnie. Tutaj też na cmentarzu spoczywają rodzice Ks. Profesora – Joanna i Anastazy Nadolni.

    Dziękujemy, Księże Profesorze, za promowanie Rybna w każdym miejscu, gdziekolwiek Ks.  Profesor się znajduje... w Polsce i zagranicą... Dziękujemy za pracowitość, wielkość a jednocześnie skromność i zwyczajność oraz gościnność, której doświadczyliśmy jako pielgrzymi nawiedzając Pelplin. Tak, 2 maja tego roku udając się z pielgrzymką autokarową do Gdańska, odwiedziliśmy Pelplin. Ks. Profesor na nas czekał przed piękną gotycką katedrą. Odprawiliśmy Mszę św. w dawnym Collegium Marianom . Po Mszy św. spotkała nas miła niespodzianka. Bogato, tj. królewsko zastawiony refektarz.... i dla całej grupy pielgrzymkowej przygotowane śniadanie... A później Ks. Profesor jako przewodnik oprowadził nas w Katedrze i w Muzeum i ze szczegółami opowiadał o każdym zabytku, historii i pięknie dziedzictwa narodowego. ..

    Księże Jubilacie, dziękujemy za Twoje świadectwo wiary, za mądrość , wiedzę i zwyczajność, za pracę podejmowaną z maksymalnym zaangażowaniem i troską, za przykład jak wykorzystywać talenty otrzymane od Boga, jak je pomnażać ze świadomością, że służą chwale Bożej i pożytkowi człowieka. Dziękujemy za troskę o drugiego człowieka, który jest obok, ktokolwiek by to był.

      Każdy podejmowany trud posługi kapłańskiej Księdza Jubilata można zmierzyć miarą miłości. Wszędzie, gdzie żył, pracował, studiował, wykładał, prowadził badania naukowe, gdzie gościł.. zawsze panowała i panuje niepodzielnie atmosfera miłości Boga, Jezusa Chrystusa i założonego przez Niego Kościoła.

       Dziś dziękujemy Bogu Wszechmogącemu za kapłaństwo Księdza Profesora. W jubileuszowym roku pragniemy Bogu w Trójcy Świętej Jedynemu złożyć dziękczynienie wraz z Czcigodnym Księdzem Jubilatem - za łaskę powołania, otrzymane talenty i niezawiedzione nadzieje. Prosimy Boga, aby czcigodnego Ks. Jubilata, Profesora obdarzał długimi latami życia, zdrowiem i świętością kapłańskiego życia.

    Księże Profesorze, jesteś ozdobą naszej parafii i Gminy Rybno. Niech dobry Bóg Ci błogosławi !!!

Szczęść Boże., Ad multos annos.
Amen.